top
Alfred Nobeli milyonçu edən Dəmirağac
01 yanvar 2025, 06:48
- +

Alfred Nobeli milyonçu edən Dəmirağac

Dəmirağac Talış meşələrində, əsasən, Lənkəran və Astara rayonlarında bitir. Adını gövdəsinin metal rəngində olmasına görə alıb. Ağac, həmçinin təbiətşünas və səyyah İohann Yakob Frederik von Paratın şərəfinə “Parrotia persica” kimi də adlandırılır.


Təbii şəraitdə ağacın hündürlüyü 25-28 metrədək olur və o, təxminən 200 il bitir. Talış meşələrinin 5-6%-ini dəmirağac təşkil edir və dəniz səviyyəsindən 500-600 metr hündürlükdə yerləşən ərazilərdə yayılıb.


Dəmirağac ümüumdünya “Qırmızı kitab”ına daxildir. Ağac çox möhkəmdir və başqa ağaclardan fərqli olaraq, suda batır. Ondan gəmiqayırmada və tikintidə istifadə edilmir. Buna səbəb isə səthinin hamar olmaması və taxtasına su dəydikdə çox tez çürüməsidir. Lakin materialı möhkəm olduğu üçün bir vaxtlar maşınqayırma, toxuculuq və xalçaçılıq sahələrində istifadə olunub. Dəmirağac yeganə ağacdır ki, quruduqca daha da möhkəmlənir.


Bu ağacın xüsusiyyətlərindən biri odur ki, yanında olan digər növ ağacların budaqları ilə bitişə bilir və əgər zədələnərsə, ona bitişik olan digər dəmirağaclar onun bərpasına kömək edir. Digər xüsusiyyəti isə odur ki, onun yarpaqları 3 rəngə boyanır və ağac öz toxumlarını gövdəsindən 5-6 metr uzağa ata bilir.


1718-ci ildə rusiyalı dövlət xadimi Artemiy Volınskiy Lənkəranda səfərdə olduqdan sonra dəmirağacın adını ilk dəfə elmi ədəbiyyatda istifadə edib.


İsveçdən olan kimyaçı, mühəndis və dinamitin partladıcısının ixtiraçısı Alfred Nobel əvvəllər tüfəng istehsalı ilə məşğul idi. Bir gün o eşidir ki, dünyada yalnız Talış meşələrində bərk və dözümlü ağac bitir, bu ağacdan ən yaxşı və möhkəm tüfəng qundağı düzəltmək olar. Nobel dəmirağaca görə Azərbaycana gəlir. Lakin Bakıya gələn Nobel burada fontan vuran neft quyularını görür. Nəticədə neft mədənlərinə sahib olaraq milyonçu olur. Dəmirağac Alfred Nobelin milyonçu olmasına vasitə olur.


Böyük Vətən müharibəsi zamanı dəmirağacdan materiallar hazırlanıb, onlardan silah düzəltməkdə geniş istifadə edilib.


Hazırda dəmirağac Hirkan Milli Parkının ərazisində qorunur və onun sahəsinin 20-25%-ini təşkil edir.

Son xəbərlər

Bütün xəbərlər
Dünən, 17:26

Coğrafiyaşünas-alim: Cənub bölgəsində meşə örtüyünün azalması ekoloji tarazlığa ciddi təsir göstərir

Cəmiyyət
Dünən, 16:30

Bu müddətdə 227 uşaq anasının soyadı ilə qeydə alınıb

Bütün xəbərlər
Dünən, 15:29

Sabahın hava proqnozu açıqlanıb

Bütün xəbərlər
Dünən, 14:17

Kürdə suyun səviyyəsi yüksəlməkdədir

Bütün xəbərlər
Dünən, 13:34

Qanunsuz saxlanılan silahlar aşkarlanıb

Kriminal
Dünən, 12:25

Gənc oğlanla 14 yaşlı qız evin hamamında zəhərləndi - Biri öldü

Bütün xəbərlər
Dünən, 11:30

Yağıntılı hava davam edir - FAKTİKİ HAVA

Cəmiyyət
Dünən, 10:22

Astaralı şəhidimizin ad günüdür

Kriminal
Dünən, 09:17

7 il əvvəl arvadını öldürən Masallı sakinindən xəbər var

Cəmiyyət
28 aprel 2026, 18:00

5 mindən çox şagird qırmızı kart alıb

Cəmiyyət
28 aprel 2026, 17:50

Şəhiddən qalan SON FOTO: "Onunla hər yerə getdim, bircə şəhidlikdən başqa"

İqtisadiyyat
28 aprel 2026, 16:55

Astarada magistral yolun kənarı zibilliyə çevrilib

Cəmiyyət
28 aprel 2026, 15:45

Yol polisi hava şəraiti ilə bağlı hərəkət iştirakçılarına müraciət edib

Bütün xəbərlər
28 aprel 2026, 14:35

Sabahın havası açıqlanıb

Kriminal
28 aprel 2026, 13:27

Neftçalada reyd keçirilib, qanunsuz yerləşdirilən balıq torları yığışdırılıb

Bütün xəbərlər
28 aprel 2026, 12:11

İmişlidə qadın dəm qazından boğuldu

Kriminal
28 aprel 2026, 11:12

Lerikdə qazinin ölümü ilə nəticələnən hadisənin YENİ DETALLARI

Kriminal
28 aprel 2026, 10:04

Cəlilabadda 13 yaşlı yeniyetməni avtomobil vuraraq öldürüb

Kriminal
28 aprel 2026, 09:00

Alt paltarında gəzən qardaşını 6 bıçaq zərbəsilə öldürdü – Şikayət etdi

Cəmiyyət
28 aprel 2026, 00:06

Görkəmli oftalmoloq alim Zərifə Əliyevanın anadan olmasından 103 il ötür

Siyasət
27 aprel 2026, 17:52

May ayında 14 qeyri-iş günü olacaq

Faydalı
27 aprel 2026, 17:00

Gələn ildən buraxılış imtahanının vaxtına 15 dəqiqə əlavə ediləcək

Bütün xəbərlər
27 aprel 2026, 16:00

Salyanda avtoqəza: Xəsarət alanlar var

Bütün xəbərlər
27 aprel 2026, 15:03

Lerikdə QAZ-66 dərəyə aşdı: 2 ay əvvəl toyu olan gənc ölüb

Oxşar xəbərlər