top
Alfred Nobeli milyonçu edən Dəmirağac
01 yanvar 2025, 06:48
- +

Alfred Nobeli milyonçu edən Dəmirağac

Dəmirağac Talış meşələrində, əsasən, Lənkəran və Astara rayonlarında bitir. Adını gövdəsinin metal rəngində olmasına görə alıb. Ağac, həmçinin təbiətşünas və səyyah İohann Yakob Frederik von Paratın şərəfinə “Parrotia persica” kimi də adlandırılır.


Təbii şəraitdə ağacın hündürlüyü 25-28 metrədək olur və o, təxminən 200 il bitir. Talış meşələrinin 5-6%-ini dəmirağac təşkil edir və dəniz səviyyəsindən 500-600 metr hündürlükdə yerləşən ərazilərdə yayılıb.


Dəmirağac ümüumdünya “Qırmızı kitab”ına daxildir. Ağac çox möhkəmdir və başqa ağaclardan fərqli olaraq, suda batır. Ondan gəmiqayırmada və tikintidə istifadə edilmir. Buna səbəb isə səthinin hamar olmaması və taxtasına su dəydikdə çox tez çürüməsidir. Lakin materialı möhkəm olduğu üçün bir vaxtlar maşınqayırma, toxuculuq və xalçaçılıq sahələrində istifadə olunub. Dəmirağac yeganə ağacdır ki, quruduqca daha da möhkəmlənir.


Bu ağacın xüsusiyyətlərindən biri odur ki, yanında olan digər növ ağacların budaqları ilə bitişə bilir və əgər zədələnərsə, ona bitişik olan digər dəmirağaclar onun bərpasına kömək edir. Digər xüsusiyyəti isə odur ki, onun yarpaqları 3 rəngə boyanır və ağac öz toxumlarını gövdəsindən 5-6 metr uzağa ata bilir.


1718-ci ildə rusiyalı dövlət xadimi Artemiy Volınskiy Lənkəranda səfərdə olduqdan sonra dəmirağacın adını ilk dəfə elmi ədəbiyyatda istifadə edib.


İsveçdən olan kimyaçı, mühəndis və dinamitin partladıcısının ixtiraçısı Alfred Nobel əvvəllər tüfəng istehsalı ilə məşğul idi. Bir gün o eşidir ki, dünyada yalnız Talış meşələrində bərk və dözümlü ağac bitir, bu ağacdan ən yaxşı və möhkəm tüfəng qundağı düzəltmək olar. Nobel dəmirağaca görə Azərbaycana gəlir. Lakin Bakıya gələn Nobel burada fontan vuran neft quyularını görür. Nəticədə neft mədənlərinə sahib olaraq milyonçu olur. Dəmirağac Alfred Nobelin milyonçu olmasına vasitə olur.


Böyük Vətən müharibəsi zamanı dəmirağacdan materiallar hazırlanıb, onlardan silah düzəltməkdə geniş istifadə edilib.


Hazırda dəmirağac Hirkan Milli Parkının ərazisində qorunur və onun sahəsinin 20-25%-ini təşkil edir.

Son xəbərlər

Bütün xəbərlər
Dünən, 17:40

Biləsuvarda 64 yaşlı qadın qonşusu tərəfindən bıçaqlanıb

Kriminal
Dünən, 16:39

Heyvan sümüklərini maşına qoyub yandırdı, ölümünü imitasiya etdi - QƏRAR

Cəmiyyət
Dünən, 15:24

Neftçalada kişi evində ölü tapılıb

Bütün xəbərlər
Dünən, 14:26

Sabah hava necə olacaq?

Bütün xəbərlər
Dünən, 13:29

Bu ilin 5 ayında 50 minə yaxın qan donoru qeydiyyata alınıb

Bütün xəbərlər
Dünən, 12:32

Lənkəranlı Vətən müharibəsi iştirakçısı vəfat etdi

Bütün xəbərlər
Dünən, 11:30

DİN ötən gün aşkar olunan silah-sursatların sayını açıqladı

Bütün xəbərlər
Dünən, 10:25

Lənkəranda 47 il müəllimlik edən Südabə Axundova vəfat etdi

Bütün xəbərlər
Dünən, 09:23

Polis 47 kiloqramdan artıq narkotik vasitə aşkarladı

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 17:40

Lənkəranda bir nəfər Bumda çimərkən batıb

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 16:32

İlk dəfə heyvanların elektron izləmə sistemi yaradılacaq

Cəmiyyət
12 iyun 2026, 15:26

Cəlilabadlı müəllim qadını ölümdən belə xilas etdi

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 14:24

İrandan Azərbaycana PUA ilə narkotik keçirilməsinin qarşısı alınıb

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 13:29

Sabah hava necə olacaq?

Kriminal
12 iyun 2026, 12:30

Masallıda dəhşətli qətl: 69 yaşlı qadın evində baltalanaraq öldürüldü

Kriminal
12 iyun 2026, 11:31

Saatlı sakini arvadını cavabına görə 8 dəqiqə döydü

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 10:25

23 yaşlı masallılı şəhidimizin ad günüdür

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 09:27

Lənkəranın bəzi ərazilərində işıq olmayacaq

Faydalı
11 iyun 2026, 17:16

Məhərrəm ayı və Aşura gününün tarixi açıqlanıb

Kriminal
11 iyun 2026, 16:50

Yardımlılı sevgilisini yerə yıxıb təpiklədi - Həbs edilmədi

Bütün xəbərlər
11 iyun 2026, 15:45

Sabah hava necə olacaq?

Bütün xəbərlər
11 iyun 2026, 14:49

Hər gün 41 nəfərə xərçəng diaqnozu qoyulur - ŞOK RƏQƏMLƏR

Bütün xəbərlər
11 iyun 2026, 13:53

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 78 nəfər saxlanılıb

Bütün xəbərlər
11 iyun 2026, 12:56

Bəzi rayonlarda beş gün yağış yağacaq, dolu düşəcək, daşqın olacaq - XƏBƏRDARLIQ

Oxşar xəbərlər