top
Alfred Nobeli milyonçu edən Dəmirağac
01 yanvar 2025, 06:48
- +

Alfred Nobeli milyonçu edən Dəmirağac

Dəmirağac Talış meşələrində, əsasən, Lənkəran və Astara rayonlarında bitir. Adını gövdəsinin metal rəngində olmasına görə alıb. Ağac, həmçinin təbiətşünas və səyyah İohann Yakob Frederik von Paratın şərəfinə “Parrotia persica” kimi də adlandırılır.


Təbii şəraitdə ağacın hündürlüyü 25-28 metrədək olur və o, təxminən 200 il bitir. Talış meşələrinin 5-6%-ini dəmirağac təşkil edir və dəniz səviyyəsindən 500-600 metr hündürlükdə yerləşən ərazilərdə yayılıb.


Dəmirağac ümüumdünya “Qırmızı kitab”ına daxildir. Ağac çox möhkəmdir və başqa ağaclardan fərqli olaraq, suda batır. Ondan gəmiqayırmada və tikintidə istifadə edilmir. Buna səbəb isə səthinin hamar olmaması və taxtasına su dəydikdə çox tez çürüməsidir. Lakin materialı möhkəm olduğu üçün bir vaxtlar maşınqayırma, toxuculuq və xalçaçılıq sahələrində istifadə olunub. Dəmirağac yeganə ağacdır ki, quruduqca daha da möhkəmlənir.


Bu ağacın xüsusiyyətlərindən biri odur ki, yanında olan digər növ ağacların budaqları ilə bitişə bilir və əgər zədələnərsə, ona bitişik olan digər dəmirağaclar onun bərpasına kömək edir. Digər xüsusiyyəti isə odur ki, onun yarpaqları 3 rəngə boyanır və ağac öz toxumlarını gövdəsindən 5-6 metr uzağa ata bilir.


1718-ci ildə rusiyalı dövlət xadimi Artemiy Volınskiy Lənkəranda səfərdə olduqdan sonra dəmirağacın adını ilk dəfə elmi ədəbiyyatda istifadə edib.


İsveçdən olan kimyaçı, mühəndis və dinamitin partladıcısının ixtiraçısı Alfred Nobel əvvəllər tüfəng istehsalı ilə məşğul idi. Bir gün o eşidir ki, dünyada yalnız Talış meşələrində bərk və dözümlü ağac bitir, bu ağacdan ən yaxşı və möhkəm tüfəng qundağı düzəltmək olar. Nobel dəmirağaca görə Azərbaycana gəlir. Lakin Bakıya gələn Nobel burada fontan vuran neft quyularını görür. Nəticədə neft mədənlərinə sahib olaraq milyonçu olur. Dəmirağac Alfred Nobelin milyonçu olmasına vasitə olur.


Böyük Vətən müharibəsi zamanı dəmirağacdan materiallar hazırlanıb, onlardan silah düzəltməkdə geniş istifadə edilib.


Hazırda dəmirağac Hirkan Milli Parkının ərazisində qorunur və onun sahəsinin 20-25%-ini təşkil edir.

Son xəbərlər

Kriminal
14 mart 2026, 17:00

Məhərrəmlik məclisindən sonra qohumlarını döyən qardaşlardan biri amnistiyaya düşdü

Kriminal
14 mart 2026, 16:00

Sosial şəbəkələrdə nalayiq ifadələr işlədən cənublular həbs olunub

Cəmiyyət
14 mart 2026, 15:06

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Siyasət
14 mart 2026, 14:05

İrandan daha 21 nəfər Azərbaycana təxliyə edilib

Cəmiyyət
14 mart 2026, 13:03

Lənkəranlı məktəblilərdən minalara qarşı yeni ideya

Cəmiyyət
14 mart 2026, 12:02

4 yaşlı uşaq su quyusuna düşüb öldü

Kriminal
14 mart 2026, 11:00

Evlənmək istəmədiyi üçün bıçaqladı, avtomobillə vurdu

Cəmiyyət
14 mart 2026, 10:00

Vətən müharibəsi şəhidimizin ad günüdür

Cəmiyyət
13 mart 2026, 16:00

Elçin Hüseynov bu görüntülərə görə həbs edilə bilər? - AÇIQLAMA

Mədəniyyət
13 mart 2026, 15:18

Kənd məktəbinin 3 şagirdi finalda: İkisi bacıdır

İqtisadiyyat
13 mart 2026, 14:09

Lənkaranda işçi axtarılır – 1500 AZN-dək maaş

Siyasət
13 mart 2026, 13:03

Vasif Qafarov: "Lerikdəki həmin binaların istismar müddəti başa çatıb"

Kriminal
13 mart 2026, 12:02

Sevgilisinin bacısından rədd cavabı aldı, nənəsini isə BIÇAQLADI

Kriminal
13 mart 2026, 11:01

Biləsuvarda 16 kq narkotik vasitə aşkarlandı

Siyasət
13 mart 2026, 10:00

Lənkəran Şəhər İcra Hakimiyyətində 44 nəfər işdən çıxarıldı

İqtisadiyyat
13 mart 2026, 09:01

Azərbaycan neftinin qiyməti 105 dolları keçib

Cəmiyyət
12 mart 2026, 17:52

Ağadadaş Ağayev qızının xəstəliyindən danışdı

Siyasət
12 mart 2026, 16:02

Rusiyadan İrana göndərilən təyyarə Lənkəran aeroportuna enib

Siyasət
12 mart 2026, 15:07

Məşğulluq xidmətlərində də süni intellektin tətbiqi planlaşdırılır

Cəmiyyət
12 mart 2026, 14:01

Bu gecə ehtimal edilən üçüncü Qədr gecəsidir

Siyasət
12 mart 2026, 13:02

Uşağa döyərək tərbiyə verən valideyn və müəllimlər CƏRİMƏLƏNƏCƏK?

Mədəniyyət
12 mart 2026, 11:51

"Ad günü şamları" tammetraj sənədli filminin xüsusi nümayişləri bitdi

Cəmiyyət
12 mart 2026, 11:01

Lənkərannlı şəhidimizin ad günüdür

Siyasət
12 mart 2026, 09:18

Daxili Qoşunların yaranmasından 34 il ötür

Oxşar xəbərlər