Azərbaycanda çəltik əkin sahələri ildən-ilə genişlənsə də, yerli istehsal hələ də ölkənin düyüyə olan tələbatını tam ödəyə bilmir. Hazırda respublika üzrə təxminən 5 min hektara yaxın ərazidə çəltik becərilir və daxili istehsal ümumi tələbatın cəmi 20 faizini ödəyir.
Əkin sahələrinin genişləndirilməsi gələcəkdə düyü idxalından asılılığın azalmasına mühüm töhfə verə bilər. Eyni zamanda, məhsuldarlığın artırılması və müasir aqrotexniki üsulların tətbiqi Azərbaycan düyüsünün xarici bazarlara çıxış imkanlarını da genişləndirə bilər. Xüsusilə cənub rayonlarında çəltikçiliyin inkişafı həm kənd təsərrüfatının şaxələndirilməsi, həm də regionda məşğulluğun artırılması baxımından perspektivli hesab edilir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Lənkəran rayonunda istixanalarda yetişdirilən çəltik şitillərinin sahələrə köçürülməsinə başlanılıb. Xüsusi texnikaların köməyi ilə həyata keçirilən əkin prosesi müasir üsullarla aparılır. Yağışlı hava şəraiti bu il çəltik əkinini təxminən bir ay gecikdirsə də, fermerlər məhsuldarlığın yüksək olması üçün aqrotexniki tədbirlərə xüsusi diqqət yetirirlər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, düzgün qulluq və vaxtında həyata keçirilən becərmə işləri məhsul itkisini minimuma endirməyə imkan verir.
Fermerlərin sözlərinə görə, bu il əsas məqsəd həm məhsuldarlığı artırmaq, həm də keyfiyyətli yerli düyü istehsalını artırmaqdır. Əkin zamanı isə fermerlər yüksək məhsuldarlığı, xəstəliklərə davamlılığı və yerli iqlim şəraitinə uyğunluğu ilə seçilən intensiv çəltik sortlarına üstünlük verirlər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür sortların seçilməsi həm məhsulun keyfiyyətinin yüksəlməsinə, həm də hər hektardan əldə olunan məhsuldarlığın artmasına imkan yaradır. Hazırda Lənkəran və ətraf ərazilər üzrə təxminən 800 hektara yaxın sahədə çəltik becərilir. Bölgədə çəltikçiliyin inkişafı kənd təsərrüfatının prioritet istiqamətlərindən biri hesab olunur və fermerlər bu sahənin daha da genişlənəcəyinə ümid edirlər.
Fermer Rövşən Əliyev bildirir ki, əkin zamanı ənənəvi olaraq Haşimi və Dekor sortlarına üstünlük verirlər. Onun sözlərinə görə, Avanqard, Pakistan və Basmati sortları da sınaqdan keçirilib və yüksək nəticə verib.
"Bu sortlar bizim şəraitə və əhalinin tələbatına uyğundur. Uzun və ətirli düyü növləridir. Buna görə də daxili bazarı nəzərə alaraq, insanların tələbatına uyğun məhsul istehsal etməyə çalışırıq", – deyə fermer vurğulayıb.
Fermerlərin sözlərinə görə, bazarda xüsusilə keyfiyyətli və ətirli düyü sortlarına maraq artdığından, yerli istehsalçılar da daha çox tələbat olan növlərin becərilməsinə üstünlük verirlər.
Yayın sonlarında əldə olunacaq məhsulun, ilk növbədə, daxili bazara çıxarılması planlaşdırılır. Fermerlər və mütəxəssislər hesab edirlər ki, yerli istehsalın artırılması həm bazarda qiymət sabitliyinə, həm də idxaldan asılılığın azalmasına müsbət təsir göstərəcək. Bununla yanaşı, son illərdə çəltik əkin sahələrinin genişləndirilməsi və məhsuldar sortların tətbiqi gələcəkdə yerli istehsalın payının artırılacağına dair gözləntiləri gücləndirir. Bununla belə, yerli düyünün yüksək keyfiyyəti xarici bazarlarda da maraq doğurur. Almaniya, İsrail və Rusiya bazarlarından Azərbaycan düyüsünün alınması ilə bağlı müraciətlərin olduğu bildirilir. Keyfiyyətli və ətirli yerli düyü sortlarına xarici bazarlarda marağın artması gələcəkdə bu sahənin ölkə iqtisadiyyatında daha mühüm yer tutmasına imkan yarada bilər.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, qarşıdakı illərdə çəltik əkin sahələrinin genişləndirilməsi və istehsal həcminin artırılması ölkənin düyü idxalından asılılığını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Eyni zamanda, istehsalın artması Azərbaycan düyüsünün ixrac potensialının genişlənməsinə və yerli məhsulun beynəlxalq bazarlarda daha geniş tanınmasına şərait yarada bilər.
