Prezident İlham Əliyevin 22 oktyabr 2026-cı il tarixli sərəncamı ilə Orxan Fərmayıl oğlu Məmmədov Yardımlı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilib.
Yeni rəhbər rayona kifayət qədər mürəkkəb bir dövrdə gəlir. Sakinlərin son aylarda mediada və sosial şəbəkələrdə səsləndirdiyi narazılıqlar göstərir ki, Yardımlıda həllini gözləyən məsələlər təkcə yolların təmiri və kommunal xidmətlərlə məhdudlaşmır. İnsanların gəlir imkanları, kənd təsərrüfatı, dövlət qurumlarına etimad və ekoloji problemlər də gündəmdədir.
Cenublu.az 22 aprel – 22 oktyabr 2026-cı il tarixlərini əhatə edən dövrdə Azərbaycan mediasında dərc edilmiş sakin müraciətlərini, ictimailəşdirilmiş sosial şəbəkə paylaşımlarını və aidiyyəti qurumların açıqlamalarını araşdırıb.
Ortaya çıxan mənzərə yeni icra başçısının ilk növbədə hansı məsələlərə diqqət yetirməli olduğunu göstərir.
Birinci problem: üç ildir təhlükə mənbəyi kimi göstərilən yol
Yardımlının ən təcili müdaxilə tələb edən məsələlərindən biri Masallı–Yardımlı avtomobil yolunun 52-ci kilometrindəki sürüşmə sahəsidir.
2026-cı il mayın 20-də məsələ yenidən gündəmə gəlib. Mətbuatın məlumatına görə, torpaq sürüşməsi nəticəsində yolun bir hərəkət zolağının təxminən 55 metrlik hissəsinə, istinad divarına və piyada səkisinə ciddi ziyan dəyib.
Rayon sakini, şair İqbal Nəhmət sosial şəbəkədə yaydığı videomüraciətdə problemin təxminən üç ildir davam etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, aidiyyəti qurumlara dəfələrlə müraciət edilməsinə baxmayaraq, təhlükəli ərazi əsaslı şəkildə bərpa olunmayıb.
Sakin xüsusilə dumanlı hava şəraitində sürücünün idarəetməni itirərək dərəyə yuvarlana biləcəyindən narahatlığını ifadə edib.
İqbal Nəhmətin müraciətindən əlavə, digər sosial şəbəkə istifadəçilərinin də narazı şərhləri təqdim olunub.
Əslində, burada söhbət sadəcə narahat hərəkət şəraitindən getmir. Dağlıq rayonu digər ərazilərlə birləşdirən magistral yolda təhlükəsizlik problemi yarandıqda bunun təsiri sərnişin daşımalarından tutmuş təcili tibbi yardıma və məhsulların bazara çatdırılmasına qədər bir çox sahədə hiss oluna bilər.
Yardımlıda son illərdə yol təmirinə vəsait ayrıldığını da nəzərə almaq lazımdır. Məsələn, 2025-ci ilin oktyabrında Yardımlı–Deman–Arvana yolunun bərpasına ilkin olaraq 2 milyon manat ayrılıb. Lakin bu, Masallı–Yardımlı magistralının 52-ci kilometrindəki sürüşmə sahəsinin təmiri üçün ayrılmış vəsait deyil.
Yeni icra başçısının ilk addımlarından biri məhz həmin təhlükəli əraziyə yerində baxış keçirmək, müvafiq yol qurumları ilə birgə texniki vəziyyəti müəyyənləşdirmək və bərpanın konkret vaxtını ictimaiyyətə açıqlamaq ola bilər.
Açıq mənbələrdə araşdırılan dövrün sonunadək həmin hissədə əsaslı bərpanın tamamlandığını təsdiqləyən məlumat müəyyən edilməyib. Bu isə yolun hazırkı vəziyyətinin ayrıca yoxlanılmasını zəruri edir.
İkinci problem: su, qaz və köhnə elektrik infrastrukturu
May ayında İqbal Nəhmətin yaydığı müraciətin diqqətçəkən tərəflərindən biri də odur ki, sakin yalnız magistral yol problemindən danışmayıb.
O, rayonda işsizlik, qazlaşdırma ilə bağlı çatışmazlıqlar, yararsız elektrik dirəkləri və yay aylarında içməli su qıtlığı barədə də narazılığını bildirib.
Bu iddialar müəyyən kəndlərin mövcud kommunal vəziyyətini bütövlükdə təsdiqləyən texniki hesabat deyil. Lakin əvvəlki illərdə yayımlanmış reportajlarla müqayisə edildikdə problemin daha geniş araşdırılmasına ehtiyac olduğu görünür.
Məsələn, 2025-ci ilin yanvarında Məlikli kəndinin sakinləri qaz və yol problemlərindən danışmışdılar. Həmin ilin iyulunda isə Mirimli və Məlikli kəndlərində köhnəlmiş elektrik dirəklərinin təhlükə yaratması barədə televiziya materialı yayımlanmışdı.
Yolocaq kəndində də 2025-ci ildə yol, qaz və su təchizatı məsələləri mediada qaldırılmışdı.
Bu şikayətlər altı aylıq araşdırma dövründən əvvələ aiddir. Buna görə onların əks etdirdiyi problemlərin 2026-cı ilin oktyabrında dəyişmədən davam etdiyini qəti şəkildə söyləmək düzgün olmaz. Ancaq yeni rəhbərlik üçün həmin kəndlərdə vəziyyəti yenidən yoxlamaq məntiqli addımdır.
Üstəlik, qarşıdan qış mövsümü gəlir. Dağlıq kəndlər üçün qaz və elektrik təchizatının fasiləsizliyi təkcə rahatlıq deyil, gündəlik yaşayışın mühüm şərtidir.
Orxan Məmmədovun qarşısında dayanan vəzifə aidiyyəti qurumlarla birlikdə kəndlər üzrə qazlaşdırma, içməli su, elektrik dirəklərinin təhlükəsizliyi və yolların qışa hazırlığı barədə real vəziyyətin inventarlaşdırılması ola bilər.
Əsas məsələ hər kənd üçün konkret problemin, ona cavabdeh qurumun və nəzərdə tutulan həll müddətinin məlum olmasıdır.
Üçüncü problem: fermerin məhsulu niyə vaxtında yığılmır?
2026-cı ilin iyulunda Yardımlıdan daxil olan başqa bir şikayət kənd təsərrüfatındakı təşkilati problemləri gündəmə gətirib.
İyulun 14-də Bakupost.az rayonun bir neçə kəndində fermerlərin kombayn çatışmazlığından narazı qaldığını yazıb.
Fermerlərin sözlərinə görə, əlverişli hava şəraitində yetişmiş taxıl vaxtında biçilmədiyinə görə sahələrdə itkilər yaranırdı. Onlar texnikanın kəndlərə vaxtında yönləndirilməməsindən şikayət edirdilər.
Lakin burada məsələnin ikinci tərəfi də var.
İyulun 16-da "Xalq qəzeti" Yardımlı kəndlərində biçin prosesindən reportaj dərc edib.
"Aqroservis"in Masallı–Yardımlı rayonları üzrə bölmə rəhbəri Hikmət Xəlilov həmin vaxt rayonda 22 kombaynın işlədiyini, onlardan beşinin dağlıq ərazilərə uyğun yeni nəsil "New Holland" texnikası olduğunu bildirib.
Onun sözlərinə görə, kombaynlar məhsulun yetişmə vaxtına uyğun olaraq mərhələli şəkildə müxtəlif ərazilərə yönləndirilirdi.
Reportajda Yolocaq, Teşkan, Separadi və Horonu kəndlərində biçin işlərinin aparıldığı göstərilib. Fermerlərdən bəziləri məhsuldarlıqdan razılıq ifadə etsələr də, müasir kənd təsərrüfatı texnikasına ehtiyac olduğunu da bildiriblər.
Beləliklə, iki fərqli mənzərə ortaya çıxır: bir tərəfdə kombayn gözlədiyini deyən fermerlər, digər tərəfdə texnikanın bölgü planı əsasında işlədiyini bildirən qurum.
Bunlar mütləq bir-birini təkzib etmir. Rayonda 22 kombaynın olması hər kəndin ehtiyacının vaxtında qarşılandığı mənasına gəlməyə bilər.
Yeni rəhbərlik üçün vacib sual budur: texnikanın ümumi sayı kifayətdirmi və onun kəndlər üzrə bölgüsü həqiqi tələbatı ödəyirmi?
Növbəti biçin mövsümünə qədər kəndlər üzrə texnikaya ehtiyacın hesablanması, fermerlərin məlumatlandırılması və gecikmələrə operativ reaksiya mexanizminin yaradılması mühüm addım ola bilər.
Kənd təsərrüfatı Yardımlı sakinlərinin bir hissəsi üçün əsas dolanışıq mənbəyidir. Məhsulun vaxtında yığılmaması isə təkcə fermerin deyil, onun ailəsinin illik gəlirinə təsir göstərə bilər.
Dördüncü problem: İcra hakimiyyətinə etimad və korrupsiya işi
Yeni icra başçısının qarşısında duran məsələlərdən biri də rayon idarəçiliyinə ictimai etimadın gücləndirilməsidir.
2026-cı ilin sentyabrında Yardımlı Rayon İcra Hakimiyyətinin iki əməkdaşı ilə bağlı korrupsiya cinayət işi barədə məlumatlar ictimailəşib.
Söhbət qurumun Sosial-iqtisadi inkişafın təhlili və proqnozlaşdırılması şöbəsinin müdir müavini Elçin Mirzəyev və baş məsləhətçi Yaşar Eyvazovdan gedir.
Sentyabrın 16-da APA-nın yaydığı məlumata əsasən, həmin şəxslər Cinayət Məcəlləsinin 311.3.1-ci maddəsi ilə — qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən rüşvət alma ittihamı ilə təqsirləndirilirlər.
Məhkəmə onların barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin müddətini noyabrın 30-dək uzadıb. Saxlanılmalarına səbəb olan əməliyyatın isə 2026-cı ilin aprelində keçirildiyi bildirilib.
İlkin media xəbərlərində qanunsuz torpaq satışı ilə bağlı şübhələrdən də bəhs olunurdu.
Burada vacib hüquqi məqam var: ittiham hökm demək deyil. Adıçəkilən şəxslərin təqsiri məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı ilə sübut olunmayınca onlar təqsirsiz sayılırlar. Həmçinin keçmiş icra başçısının vəzifədən azad edilməsinin məhz həmin cinayət işi ilə bağlı olduğu rəsmi olaraq təsdiqlənməyib.
Bununla belə, rayon idarəçiliyinin daxilində çalışan şəxslərlə bağlı belə bir cinayət işinin mövcudluğu şəffaflıq məsələsini aktuallaşdırır.
Yeni rəhbərlik cinayət istintaqına müdaxilə etmədən torpaq məsələləri, vətəndaş müraciətlərinə baxılması və inzibati qərarların qəbul edilməsi sahəsində şəffaf prosedurların tətbiqinə diqqət yetirə bilər.
Məsələn, vətəndaşların müraciətlərinin qeydiyyatı, cavablandırılma müddətləri və həlli barədə ümumiləşdirilmiş məlumatların açıq paylaşılması yerli idarəetməyə etimad baxımından faydalı olardı.
Beşinci problem: Yardımlının meşələrini kim qoruyacaq?
Avqust ayında Yardımlı meşələri ilə bağlı yayılan xəbərlər də diqqətdən kənarda qalmamalıdır.
Avqustun 5-də mediada rayonun meşə sahələrində qanunsuz ağackəsmə iddiaları və bununla bağlı görüntülər yayımlanıb.
Mövzu ictimailəşdikdən sonra Meşələrin İnkişafı Xidmətinin rəisi Ramik Əşrəfov açıqlama verib.
Onun sözlərinə görə, hələ avqustun 4-də 11 saylı Regional Meşə Təsərrüfatı Mərkəzinin əməkdaşlarının keçirdiyi nəzarət tədbiri zamanı 1 saylı meşəbəyliyin 2 saylı dolayında qanunsuz ağackəsmə faktı müəyyən edilib.
Faktla bağlı akt tərtib olunaraq materialların polisə göndərildiyi bildirilib. Daxili İşlər Nazirliyinin regional qurumu da araşdırma aparıldığını təsdiqləyib.
Bu məlumatlar qanunsuz ağackəsmə faktının rəsmi şəkildə aşkar edildiyini göstərir. Ancaq mediada səsləndirilmiş ağacların sayı və konkret vəzifəli şəxslərin məsuliyyəti barədə bütün iddialar təsdiqlənmiş fakt kimi təqdim edilə bilməz.
Yardımlı üçün meşələr həm ekoloji sərvət, həm də turizm və yerli iqtisadiyyat baxımından əhəmiyyətli resursdur.
Bu səbəbdən yeni icra başçısının müvafiq ekologiya və hüquq-mühafizə qurumları ilə əməkdaşlıq çərçivəsində meşələrin qorunması, qanunsuz kəsilmələrin qarşısının alınması və araşdırmaların nəticələri barədə ictimai məlumatlılığa dəstək verməsi vacibdir.
Altıncı məsələ: insanların dövlət xidmətlərinə çıxışı
Araşdırma dövründə ayrı-ayrı sakinlərin sosial və tibbi xidmətlərlə bağlı müraciətləri də dərc olunub.
Məsələn, avqustun 19-da Yardımlı sakini Ataş Sədiyev əlilliyinin yenidən qiymətləndirilməsi prosesi ilə bağlı narazılığını bildirib. O, müraciətində tibbi qərarın əsaslarının ona kifayət qədər izah edilmədiyini iddia edib.
Bu, konkret vətəndaşın müraciətidir və rayonda belə halların kütləvi xarakter daşıdığını sübut etmir. Səsləndirilmiş digər ittihamlar da aidiyyəti qurumlar tərəfindən yoxlanılmalıdır.
Bununla belə, belə müraciətlər vacib bir məsələyə diqqət çəkir: kənd sakinləri regional və mərkəzi dövlət qurumlarına müraciət edərkən nə qədər aydın, əlçatan və nəticəyönümlü xidmət ala bilirlər?
Rayon rəhbərliyi tibbi və sosial ekspertiza qərarlarını əvəz edə bilməz. Ancaq sakinlərin səlahiyyətli qurumlara yönləndirilməsi və müraciətlərin cavabsız qalmaması üçün əlaqələndirici rol oynaya bilər.
Orxan Məmmədov ilk 100 gündə nələri edə bilər?
Yardımlının bütün problemlərini bir neçə aya aradan qaldırmaq real deyil. Onların bir hissəsi böyük maliyyə vəsaiti, infrastruktur layihələri və mərkəzi dövlət qurumlarının qərarlarını tələb edir.
Ancaq yeni icra başçısının ilk 100 günü ərzində həyata keçirə biləcəyi bir sıra təşkilati addımlar var.
İlk 10 gündə Masallı–Yardımlı yolunun 52-ci kilometrindəki vəziyyətin yerində qiymətləndirilməsi və təhlükəsizliklə bağlı məsul qurumların iştirakı ilə təxirəsalınmaz tədbirlərin müəyyənləşdirilməsi məqsədəuyğun olardı.
İlk 30 gündə rayonun kəndləri üzrə qaz, içməli su, elektrik şəbəkəsi, yollar və digər mühüm problemlərin yenilənmiş siyahısı hazırlanaraq prioritetlər müəyyən edilə bilər.
İlk 60 gündə kommunal və yol təsərrüfatına cavabdeh qurumlarla birlikdə qış mövsümü üçün iş qrafiki, habelə sakinlərin müraciətlərinə baxılmasının daha şəffaf mexanizmi formalaşdırıla bilər.
İlk 100 gündə isə hansı problemlərin həll edildiyi, hansılarının layihələndirildiyi və hansılarının əlavə maliyyələşmə tələb etdiyi barədə ictimai hesabat təqdim etmək mümkündür.
Bunlar yeni icra başçısının açıqladığı vədlər deyil, Cenublu.az-ın araşdırmadan çıxardığı redaksiya təklifləridir.
Əsas məsələ vədlər deyil, nəticələrdir
Yardımlıda problem yalnız hansısa bir yolun təmir olunmaması, yaxud hansısa kəndə kombaynın gec çatması deyil.
Daha geniş məsələ sakinlərin müraciətlərindən sonra problemlərin necə izlənilməsi, qərarların nə qədər şəffaf qəbul edilməsi və görülən işlərin nəticəsinin necə qiymətləndirilməsidir.
Yeni icra başçısı Orxan Məmmədovun fəaliyyətinə münasibət də çox güman ki, məhz bu meyarlarla formalaşacaq.
Rayon sakinləri üçün ən vacib dəyişiklik növbəti qəbulun keçirilməsi və ya növbəti iclasın baş tutması deyil, müraciət etdikləri problemlərin real həllini görməkdir.
