SON XƏBƏRLƏR

Teymur bəy Məmməd bəy oğlu Bayraməlibəyov 22 avqust (iyul) 1862-ci ildə Masallı rayonunun Yeddioymaq kəndində anadan olub [3].

O, ilk təhsilini kənd mollaxanasında alıb. Teymur bəy Lənkəranda üçillik ikisinifli rus məktəbini bitirdikdən sonra Tiflis feldşer məktəbində oxuyub. O, Qori müəllimlər seminariyasının Azərbaycan şöbəsini bitirmiş ilk üç azərbaycanlıdan biridir. Teymur bəy 1881-ci ildə təhsilini sona çatdırdıqdan sonra Lənkəran şəhər məktəbində, həmçinin ozünün təşkil etdiyi “Ziya”, “Behcət” və digər məktəblərdə çalışıb [1,2].

Teymur bəy Lənkəran qəzasının etnoqrafiyasına dair ilk əsərin müəllifidir. Onun etnoqrafiya, tarix və iqtisadi mövzularda 50-dən çox məqaləsi, topladığı əfsanə, nağıl və lətifələr “Kaspi”, “Azərbaycan” və s. qəzetlərdə çap edilib [1,3].

1884-cü ildə o, uşaqların təhsil almalarına kömək olmaq üçün “Xeyriyyə” cəmiyyətini yaradıb. Teymur bəy 1903-cü ildə alman uşaqlarının təhsil alması üçün məktəb açıb.

1908-ci ildə o, gizli inqilabi dərnəklərdə məşğul olduğuna görə işdən azad edilir və Bakıya həbsə göndərilir. Lakin Teymur bəy onun haqqında olan ittihamların səhv olduğunu sübut edərək, sərbəst buraxılır və bir il polis nəzarətinə verilir. Sonra isə o, Lənkərana qayıdır [4].

Bayraməlibəyovun Lənkəran Dumasındakı fəaliyyəti nəticəsində o, 1910-cu ildə Lənkəranda dördsinifli məktəbin açılmasına nail olur [4]. 1913-1914-cü illərdə o, öz evində məktəb yaradır. Teymur bəy, həmçinin Lənkəranda ilk dram dərnəyi yaradıb və rus-müsəlman qiraətxanası açıb. O, 1917-ci ildə qızı Məryəmlə birlikdə Lənkəranda ilk müsəlman qızlar məktəbini açıb [2].

Teymur bəy 1917-ci ildə “Müsavat” partiyasının Lənkəran şöbəsinin ilk sədri seçilib. O, 1918-ci ildə Avetisovun başçılığı ilə erməni-daşnak silahlı quldur dəstəsinin Muğanda və Lənkəranda dinc əhaliyə qarşı törətdiyi cinayətlər barədə Böyük Britaniyanın İrandakı konsuluna bununla bağlı toplanmış sənədləri təqdim edərək, tədbirlər görülməsini tələb edib [1].

1918-ci ildə Teymur bəy Bakıya köçüb. Həmin il Bakıda ikinci qadın gimnaziyasının açılmasında onun rolu olub [3]. Teymur bəy 1929-cu ilədək Bakıda 67 saylı orta məktəbdə müəllim işləyib [1].

Bayraməlibəyov 4 sentyabr 1937-ci ildə Bakı şəhərində vəfat edib [2].

Ədəbiyyat:

  1. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ensiklopediyası. I cild. Bakı-2004.
  2. Mirhaşım Talışlı, Etibar Əhədov. Lənkəran: ensiklopedik məlumat. Bakı-2017.
  3. Теймур бек Байрамалибеков. Избранные произведения. Bakı-2012.
  4. Milli Azərbaycan tarixi muzeyi. Bakı-2011.