Səidəlibəy Kazımbəy oğlu Kazımbəyov 1800-cü ildə Lənkəran şəhərində anadan olub. O, tarixçi-etnoqraf və “Fövcül-füsəha” ədəbi məclisinin üzvü idi [1].
21 dekabr 1864-cü ildə Qafqaz və Zaqafqaziya, o cümlədən Bakı quberniya idarəsinin tədris müəssisələri baş inspektoruna Lənkəran ibtidai məktəbi nəzarətçisi tərəfindən raport verilib. Raportda vəfat edən bir müəllimin yerinə Səidəlibəy Kazımbəyovun müəllim təyin olunduğu göstərilir. Bu sənəddə yazılanlara əsasən, məlum olur ki, Kazımbəyov 1864-1872-ci illərdə Lənkəranda müəllimlik edib. O, Lənkəran şəhərində “Üsuli-cədid” məktəbində müəllim işləyib [2].
Kazımbəyov ərəb, fars və rus dillərində bir neçə əsər yazıb [1]. Onlardan ən tanınanı və bu günə qədər çatanı “Cavahirnameyi-Lənkəran”dır. Həmin əsər Kazımbəyov tərəfindən 1869-cu ildə fars dilində yazılıb. Əsərdə talış mahalları, mahalların təbii sərvətləri, iqlimi, adət-ənənələri, görkəmli şəxsiyyətləri haqqında bəhs edilir.
Professor Əli Hüseynzadənin “XIX əsrin ikinci yarısında Azərbaycan tarixşünaslığı” kitabında Səidəlibəy Kazımbəyovun 48 vərəqdən ibarət “Cavahirnameyi-Lənkəran” əsəri və müəllif haqqında məlumat verilir. Bundan əlavə, tədqiqatçı-alim Mirhaşım Talışlı Səidəlibəy Kazımbəyovun doğum və vəfat tarixini dəqiqləşdirmişdir [2].
Səidəlibəy Kazımbəyov 1872-ci ildə Lənkəran şəhərində vəfat edib. Hazırda Lənkəran şəhər 6 saylı məktəb onun adını daşıyır. 2012-ci ildə həmin məktəbdə onun xatirə günü keçirilib [1].
Ədəbiyyat:
