Talış xanlığının tarixi haqqında “Əxbarnamə” adlı əsərin müəllifi Azərbaycan tarixçisi Mirzə Əhməd Mirzə Хudavеrdi оğlunun evi Astara rayonunun Pensər kəndində yerləşir [1,2].
Evin giriş qapısının dəstəyində 1837-ci il tarixi qeyd olunub. Lakin Mirzə Əhmədin qohumları evin burada qeyd olunandan da əvvəl tikildiyini ehtimal edirlər. Yəni bu evin, demək olar ki, 200 ildən çox yaşı var [2].
Yerli sakinlərin sözlərinə görə, Mirzə Əhməd tərəfindən yazılan “Əxbarnamə” əsəri məhz bu evdə qələmə alınıb. Mirzə Əhməd Lənkəranda fəaliyyət göstərən “Fövcül füsəha” ədəbi məclisinin üzvü olub. Ara-sıra məclisin üzvləri bu evdə yığışıblar.
Yaşlı əhalinin dediklərinə əsasən, XX əsrin əvvəllərində bu ev bolşevik-erməni quldur dəstələri tərəfindən qarət olunub [3].
Mirzə Əhmədin yaşadığı ev tarixi abidə kimi saxlanılıb. Bu tikilinin içərisindəki qiymətli əşyaların bir qismi muzeylərdə saxlanılır, bir qismi isə artıq yoxa çıxıb. Hazırda ev baxımsız vəziyyətdədir [2].
Ədəbiyyat:
