Zəbi Əhəd oğlu Quliyev 1910-cu ildə Masallı rayonunun Hacıtəpə kəndində anadan olub [2].
1924-cü ildə Zəbi Quliyev Xırmandalı kəndindəki məktəbdə oxumağa başlayıb, daha sonra isə Ərkivan qəsəbəsindəki Ağ məktəbdə təhsilini davam edib. Bundan əlavə, o, dini təhsil də alıb.
1928-ci ildə Zəbi Lənkəran Pedaqoji məktəbinə daxil olub. O, 1931-ci ildə Bakıda partiya-sovet məktəbini bitirib. Zəbi Quliyev 1931-1941-ci illərdə Şəki, Masallı və Samux rayonlarında gənclər ittifaqında çalışıb.
Böyük Vətən müharibəsi başlayarkən Quliyev Tbilisidəki hərbi-siyasi məktəbdə təhsil almağa göndərilib [1]. O, 10 fevral 1942-ci ildə hərbi xidmətə yollanıb [2]. 1942-ci ilin aprelində Quliyev 416-cı diviziyanın 1373-cü atıcı alayına siyasi rəhbər təyin olunub. Döyüşlərin birində alay faşistlər tərəfindən mühasirəyə alınıb. Bu səbəbdən diviziyanın komandanlığı ilə bir müddət əlaqə kəsilib. Həmin zaman Mircəfər Bağırova Quliyevin almanlara könüllü əsir düşməsi barədə əsassız məlumatlar göndərilib. Deyilənlərə görə, Bağırovun göstərişi ilə Quliyevin 72 nəfər qohumunu Sibirə sürgün etmək üçün NKVD əməkdaşları onları siyahıya alırlar. 1942-ci ilin noyabrında Quliyevin alayı mühasirədən çıxır. O, döyüşdə başından yaralandığından Tbilisi hərbi hospitalına aparılır.
Tbilisidən qayıtdıqdan sonra Zəbi Quliyev Azərbaycan KP aparatında işə başlayır. O, 1943-1952-ci illərdə Şəki, Göyçay və Tovuzda çalışır.
Quliyev indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin qiyabi şöbəsini bitirdikdən sonra, 1952-ci ildə Moskvada Ali Partiya məktəbinə daxil olub. O, 1952-1963-cü illərdə Gəncə, Balakən və Şəkidə işləyir.
Zəbi Quliyev alim Mirkazım Aslanlı ilə birgə Masallının İstisuyunu tədqiq edib. Masallı İstisuyunda sanatoriya yaradılmasında onun rolu olub.
Ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi seçildikdən sonra Zəbi Quliyev təqaüdə çıxır. Bu zaman Heydər Əliyev işə dəvət etmək məqsədilə ona məktub yollayır. Lakin Quliyev sağlamlığı ilə əlaqədar işdən imtina etmək məcburiyyətində qalır [1].
Dövlət xadimi “Şərəf nişanı” ordeni, müxtəlif medallar və fəxri fərmanlarla təltif olunub [1,3].
Zəbi Quliyev 1972-ci ilin sentyabrında vəfat edib və Bakıda dəfn olunub. Hazırda Masallı şəhərində onun adını daşıyan küçə var [1].
Ədəbiyyat:
