top
Ən çox ziyarət olunan türbələrdən biri - XIV əsrə aid Abi-Dərdə
04 fevral 2025, 06:11
- +

Ən çox ziyarət olunan türbələrdən biri - XIV əsrə aid Abi-Dərdə

Abi-Dərdə Yardımlı rayonunun Ərus, Ləzran və Ərsilə kəndləri arasında, Ərsilə kəndinə məxsus açıq ərazidə yerləşir. Türbə Abuzərə, Abudərzə, Abidərzə, Abazərdə, Abuzərə və Abidərdə adları ilə də tanınır. Yerli sakinlər isə türbəni daha çox Abi-Dərdə (Abidərdə) adlandırır. Abi-Dərdə türbəsi dairəvi quruluşlu olmaqla bişmiş kərpiclə hörülüb və günbəzlə örtülüb. Türbənin arxasında hamar sahədə torpaq içərisində itib batmış köhnə qəbiristanlıq da mövcuddur.

Türbənin içərisindəki məzarın baş tərəfində yarı sınmış daşın üzərində bütöv olmayan ərəb qrafikalı yazı həkk edilib.

Türbənin kitabəsi olmadığından məzardakı şəxsin kimliyi və türbənin tikilmə tarixi haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Səidəli Kazımbəyoğlu Abi-Dərdə türbəsində uyuyan şəxsin Məhəmməd peyğəmbərin ən yaxın adamlarından biri olduğunu qeyd edib. O, türbə haqqında məlumat verərkən yazıb: “Peyğəmbərlərin sonuncusu Həzrət Məhəmmədin dörd yüz yeddi nəfər olan nəcib və məşhur əshabələrindən biri də Əbudərdə adlı müqəddəs ruhlu bir şəxsdir. Onun dəfn olunduğu məqbərə Ucarud mahalının Ərsilə kəndində (indiki Yardımlı rayonunun ərazisi) yerləşir. İndiki dövlətin yüksək rütbəli adamları həmin məkanın adını dəyişib Üçtuği-Sefidəşt adlandırmışdılar (əsər 1869-cu ildə yazılıb). O, ətrafda yaşayan əhalinin bu müqəddəs məqbərəyə çox böyük inamları var” (“Səidiyyə”. B., 2005, səh.81).Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Mirnağı Nəzərlinin qənaətinə görə, türbədə dəfn olunan şəxs dördüncü rəşidi xəlifəsi Əli ibn Əbu Talibin səhabələrindən biri olan Əbu Dərdaildir (adı qeyd olunan kitab, səh.88). Tədqiqatçı-jurnalist Gülməmməd Məmmədzadə abidənin X-XI əsrlərdə yaşamış Ərdəbilin ən böyük sufi mütəfəkkiri, təriqət şeyxi, Azərbaycan filosof və səyyahı Əbu Zürə Əbdülvahab ibn Mühəmmədə məxsus olduğunu söyləmişdi (Bilal Alarlı. Viləşçayı boyunca. C., 2015, səh.39).

2008-ci ilin yayında Yardımlı rayonu ərazisində arxeoloji tədqiqatlar zamanı ekspedisiya üzvləri Abi-Dərdə türbəsini XIII-XIV əsrlərə aid ediblər.

Türbə ilkin forması saxlanmaqla 1985 və 2000-ci illərdə təmir olunub. Yardımlı şəhər sakini Hacı Sabir İsmayılovun şəxsi vəsaiti hesabına 2011-ci ildə ziyarətgahın yanında istirahət otağı və 17 metr uzunluğunda məscid tikilib və ən çox ziyarət olunan türbələrdən biridir. Buraya müxtəlif yerlərdən insanlar ziyarətə gəlir.

Abi-Dərdə türbəsi 4471 inventar sayı ilə XIV əsrə aid yerli əhəmiyyətli memarlıq abidəsi kimi dövlət qeydiyyatına alınaraq mühafizə olunur.

Son xəbərlər

Bütün xəbərlər
Dünən, 17:40

Biləsuvarda 64 yaşlı qadın qonşusu tərəfindən bıçaqlanıb

Kriminal
Dünən, 16:39

Heyvan sümüklərini maşına qoyub yandırdı, ölümünü imitasiya etdi - QƏRAR

Cəmiyyət
Dünən, 15:24

Neftçalada kişi evində ölü tapılıb

Bütün xəbərlər
Dünən, 14:26

Sabah hava necə olacaq?

Bütün xəbərlər
Dünən, 13:29

Bu ilin 5 ayında 50 minə yaxın qan donoru qeydiyyata alınıb

Bütün xəbərlər
Dünən, 12:32

Lənkəranlı Vətən müharibəsi iştirakçısı vəfat etdi

Bütün xəbərlər
Dünən, 11:30

DİN ötən gün aşkar olunan silah-sursatların sayını açıqladı

Bütün xəbərlər
Dünən, 10:25

Lənkəranda 47 il müəllimlik edən Südabə Axundova vəfat etdi

Bütün xəbərlər
Dünən, 09:23

Polis 47 kiloqramdan artıq narkotik vasitə aşkarladı

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 17:40

Lənkəranda bir nəfər Bumda çimərkən batıb

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 16:32

İlk dəfə heyvanların elektron izləmə sistemi yaradılacaq

Cəmiyyət
12 iyun 2026, 15:26

Cəlilabadlı müəllim qadını ölümdən belə xilas etdi

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 14:24

İrandan Azərbaycana PUA ilə narkotik keçirilməsinin qarşısı alınıb

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 13:29

Sabah hava necə olacaq?

Kriminal
12 iyun 2026, 12:30

Masallıda dəhşətli qətl: 69 yaşlı qadın evində baltalanaraq öldürüldü

Kriminal
12 iyun 2026, 11:31

Saatlı sakini arvadını cavabına görə 8 dəqiqə döydü

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 10:25

23 yaşlı masallılı şəhidimizin ad günüdür

Bütün xəbərlər
12 iyun 2026, 09:27

Lənkəranın bəzi ərazilərində işıq olmayacaq

Faydalı
11 iyun 2026, 17:16

Məhərrəm ayı və Aşura gününün tarixi açıqlanıb

Kriminal
11 iyun 2026, 16:50

Yardımlılı sevgilisini yerə yıxıb təpiklədi - Həbs edilmədi

Bütün xəbərlər
11 iyun 2026, 15:45

Sabah hava necə olacaq?

Bütün xəbərlər
11 iyun 2026, 14:49

Hər gün 41 nəfərə xərçəng diaqnozu qoyulur - ŞOK RƏQƏMLƏR

Bütün xəbərlər
11 iyun 2026, 13:53

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 78 nəfər saxlanılıb

Bütün xəbərlər
11 iyun 2026, 12:56

Bəzi rayonlarda beş gün yağış yağacaq, dolu düşəcək, daşqın olacaq - XƏBƏRDARLIQ

Oxşar xəbərlər