1978-ci ildə Əfqanıstan Xalq Partiyasının rəhbəri Nur Məhəmməd Tərəki rəqibi Həfizulla Əmin tərəfindən qətlə yetirildi. Həfizulla Əminin ölkədə həyata keçirdiyi iqtisadi-siyasi islahatlar iri mülkədarlar tərəfindən müsbət qarşılanmadığından Əfqanıstanın müxtəlif əyalətlərində mərkəzi hakimiyyətə qarşı çıxışlar başlandı. Əfqanıstandakı dayaqlarını itirməmək üçün SSRİ Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi bu ölkəyə qoşun göndərmək qərarına gəldi. 24 dekabr 1979-cu ildə sovet hərbi qüvvələri Əfqanıstan sərhədini keçdi.
Əfqanıstanda sovet ordusundan 15 min nəfər həlak olub. Onillik Əfqanıstan müharibəsində 7500 azərbaycanlı iştirak edib, onlardan təxminən 200 nəfər müharibədə həlak olub və 7-si itkin düşüb [2]. Müharibədə şəhid olanlardan 5-i lənkəranlı idi: Əzimov Canəli Əliheydər oğlu, Həmzəliyev Möhübbət Lazım oğlu, Hüseynov Daşi Oruc oğlu, Quliyev Ağaxan Əyyub oğlu, Məhərrəmov Azər Suleyman oğlu.
1991-ci ildə Əfqanıstan Veteranları İttifaqının Lənkəran şöbəsi təşkil edilib. Təşkilat Əfqanıstan müharibəsində iştirak edənləri birləşdirir.
Əfqanıstanda həlak olmuş lənkəranlı şəhidlərin xatirəsinə Lənkəran şəhərində “Muzıkantlar bağı” deyilən ərazidə 1989-cu ildə abidə ucaldılıb. 2012-ci ildə abidə ətrafında yenidənqurma işləri aparılıb [1].
Ədəbiyyat: