Heydər Əliyev 10 may 1923-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olub. 1939-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirib. Sonra indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti memarlıq fakültəsinə daxil olub, lakin müharibəyə görə, təhsilini bitirə bilməyib.
Əliyev 1941-1944-cü illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Xalq Daxili İşlər Komissarlığında işləyib. 1944-cü ildə dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında çalışmağa başlayıb. 1949-1950-ci illərdə Sankt-Peterburqdakı Rəhbər Kadrların Hazırlığı Məktəbində təhsil alıb. 1950-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsində işləməyə başlayıb. 1957-ci ildə indiki BDU-nun tarix fakültəsini bitirib.
1958-1967-ci illərdə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsində çalışıb. 1967-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin sədri təyin olunub və general-mayor rütbəsini alıb.
Heydər Əliyev 14 iyul 1969-cu ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilib. Əliyev 22 il Azərbaycan və SSRİ Ali Sovetinin deputatı olub. 1982-ci ildə SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini təyin olunub. 1987-ci ildə sovet hökumətinin siyasətinə etiraz edərək, tutduğu vəzifələrdən istefa verib. 3 sentyabr 1991-ci ildə Heydər Əliyev Naxçıvan Ali Sovetinin sədri və 15 iyun 1993-cü ildə Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilib. 24 iyun 1991-ci ildə Azərbaycan prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başlayıb.
1993 və 1998-ci illərdə ümumxalq səsvermə nəticəsində Heydər Əliyev Azərbaycanın Prezidenti seçilib. 2003-cü ildə olan prezident seçkilərində iştirak etməsinə baxmayaraq, səhhəti ilə bağlı problemlərə görə namizədliyini geri götürüb.
Heydər Əliyev 12 dekabr 2003-cü ildə ABŞ-ın Klivlend şəhərində xəstəxanada vəfat edib. 15 dekabr Bakıda Fəxri xiyabanda dəfn olunub.