Kafu qalası Astara rayonunun qərbində, Hamoşam kəndindən 6 km aralıda yerləşir [1,5]. Bəzi mənbələrdə qala Kalafu, Kalfu və Kalakafu adları ilə qeyd olunur. Qala IX-XVII əsrlərə aid edilir. Kafu qalası xarici işğalçılardan qorunmaq məqsədi ilə tikilmişdir [1].
“Kafu” - baş mərkəz mənasını daşıyır. Əvvəllər bu qalanın ətrafında şəhər olub, qala isə onun mərkəzi olub [4]. Qalanın ətrafında, xüsusilə də Kafu qalasının ətəklərində saxsı qab qırıqlarının tapılması, qala ətrafında yaşayışın olmasını sübut edir [2].
Tədqiqatçı Tufan Axundovun fikrinə əsaslansaq, abidənin adı mərkəz qayanın forması ilə bağlıdır, yəni yarğan (kəlafa, oyuq) deməkdir [3].
Ehtimal olunur ki, qala xalq qəhrəmanı Babəkin ərəb işğalçılarına qarşı müharibədə sığınacaq istehkamlarından biri olub [1].
Kafu qalası dəniz səviyyəsindən təxmini 1900 metr hündürlükdə yerləşir [4]. Qala müxtəlif zamanlar dağıntılara məruz qalmışdır. Bu səbəbdən hazırda qalanın şərq tərəfində, qayanın kənarlarında kiçik ölçülü qaya daşlarından hörülmüş divarın qalıqlarını görmək mümkündür [1].
Qayanın zirvəsinin mərkəzində əvvəllər meydança yaradılmışdır. Bu meydança bir-birindən 14-16 metr aralıda olmaqla, iki tərəfdən qaya ilə əhatə olunmuşdur. Meydançanın şimal tərəfində 1,6 metr dərinlikdə hovuz düzəldilmişdir [2].
Ədəbiyyat:
