Tarixi-inqilabi “Səhər” filmi 1960-cı ildə lənkəranlı rejissor Ağarza Quliyev tərəfindən lentə alınıb. Ekran əsəri yazıçı Mehdi Hüseynin eyniadlı romanının motivləri əsasında çəkilib [1].
“Səhər” filmi Sovet Azərbaycanının 40 illiyinə hədiyyə kimi ekranlaşdırılmışdır.
“Kommunist” qəzetinin 1 dekabr 1959-cu il buraxılışında Ə.Ağayev adlı müəllifin ““Səhər” romanını ekranlarda görəcəyik” adlı reportajı dərc edilib. Həmin məqalədə filmin Balaxanıda lentə alındığı deyilir [3].
Filmdə Bakıda 1905-1907-ci illərdə baş verən inqilabi hadisələrdən danışılır. Ekran işində kənddən Bakıya gələrək, neft mədənlərində işləyən fəhlə Bayramın bolşeviklərin təsiri altında inqilabçıya çevrilməsindən bəhs edilir [2].
Ekran əsərində sənətkarlar Ələsgər Ələkbərov Rəhim bəy, Lütfi Məmmədbəyov Aslan, Əli Zeynalov Abuzər bəy, Nodar Şaşıqoğlu Əzizbəyov, Mustafa Mərdanov Əhməd kişi, Giuli Çexonolidze Bayram kimi obrazları canlandırıblar [1].
Filmin ən maraqlı obrazlarından biri Aslandır. Kinoşünas Şəhla Əmirli film haqqında deyib: “Kinorejissor Ağarza Quliyev XX əsrin əvvəllərində neft Bakısında baş verən dramatik hadisələrin mahiyyətinin ciddiliyinə vararaq, əsərin ekran təfsilatında müasirlik ideyasını da qabardıb. Müasirlik duyğusu hünərdir, cəsarətdir, azadlıq istəyidir, xarakter tamlığıdır, maarifləndirmək, habelə ailəyə hörmət, sevgiyə dəyər, sülhə çağırışdır. Bütün bunlar Aslanın şəxsiyyətində cəmlənib. O, mərddir, cəsurdur, sevgisinə sadiqdir, dostluqda dönməzdir”.
Filmin operatoru Dmitri Feldman, bəstəkarı Fikrət Əmirov, mahnıların söz müəllifi isə Nəbi Xəzridir. Fikrət Əmirovun kino musiqisində ilk işi məhz “Səhər” filmi olub [3].
Ədəbiyyat:
