Mehriban Arif qızı Əliyeva 26 avqust 1964-cü ildə Bakı şəhərində anadan olub.
O, 1981-ci ildə Bakı şəhər 23 nömrəli orta məktəbdə oxuyub. Sonra Əliyeva Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olub. O, 1988-ci ildə İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb İnstitutunu bitirib.
Əliyeva 1995-ci ildə Azərbaycan Mədəniyyət Fondunu yaradıb və hal-hazırda onun rəhbəridir. O, 1996-cı ildə Azərbaycan mədəniyyətini özündə əks etdirən, Azərbaycan, ingilis və rus dillərində çap olunan “Azərbaycan - İrs” jurnalını təsis edib.
Mehriban Əliyeva 2004-cü ildən ümummilli lider Heydər Əliyevin həyatının öyrənilməsi və milli dövlətçilik ideyalarının təbliği məqsədi ilə yaradılmış Heydər Əliyev Fonduna rəhbərlik edir.
Azərbaycanın birinci xanımı 2004-cü ildə UNESCO-nun, 2006-cı ildə isə ISESCO-nun Xoşməramlı səfiri adlarına layiq görülüb.
Mehriban Əliyeva 21 fevral 2017-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin edilib.
O, Fransa Respublikası tərəfindən “Şərəf Legionu” ordeni, İtaliya Respublikası tərəfindən “Xidmətlərə görə” Böyük Xaç Kavaleri ordeni, UNESCO-nun “Qızıl Motsart” medalı və digər mükafatlarla təltif olunub.
