Cenublu.az–ın bugünkü müsahibi 50 il arıçılıq ilə məşğul olan Masallının 61 yaşlı sakini Qönçə Quliyevadır.
Müsahibəni təqdim edirik:
- Arıçılığa necə başladınız? Bu sahəyə olan marağınız necə yaranıb?
- Arıçılığa mən uşaq yaşlarımdan başlamışam. Atam arıçı olub. Kiçik yaşlarımdan atamın yanında işləyə-işləyə öyrəndim. 50 ilə yaxındır ki, arıçılıqla məşğulam.
- Arıçılıqla məşğul olmağın çətinlikləri nələrdir?
- Arıçılıq bizə çox da çətin gəlmir. Belə baxanda, bizim üçün çox asandır. Çünki arı ailələri bizim üçün doğmadır. Hazırda arı xəstəlikləri həddən artıq yayıldığına görə bizə bir qədər xəstəlikləri araşdırmaq çətin gəlir.
- Arıçılıq sizin üçün sadəcə işdir, yoxsa həyat tərzidir?
- Arıçılıq bizim üçün hazırda işdən çox həyat tərzinə çevrilib. Ən çox sevdiyimiz peşədir, sənətdir.
- Qadınların arıçılıqla məşğul olması barədə nə düşünürsünüz?
- Az yaşlarımdan arıçılıq ilə məşğul olduğuma və Azərbaycan Dövlət Sərgi Satış yarmarkasında ilk qadın olaraq 24 il bundan öncə iştirak etdiyimə görə deyərdim ki, elə qadınlarımız arıçılıqla məşğul olsunlar. Çünki arıçılıq təmizliyi, səmimiliyi, incəliyi çox sevir. Ona görə də qadınların arılar ilə məşğul olmağı mənim üçün çox özəl bir şeydir. Həyatımda arıçılıq çox böyük rol oynayır. Arıların vurğunuyam. İstəyərdim ki, hər kəs elə arılar ilə məşğul olsun. Arıçılıq gözəl peşədir.
- Bu sahədə işləyərkən ən çox hansı çətinliklərlə qarşılaşırsınız?
- Arılar ilə o qədər də çətinliyimiz olmur. Təkcə arıları dağlara qaldıranda enişli-yoxuşlu yollar ilə böyük maşınlarla yükləmək və boşaltmaq bizə ağır gəlir.
- Arıların baxımı ilə bağlı hansı gündəlik və ya mövsümi işlər var?
- Hazırda havaların isinməsinə görə, arılar ilə bağlı gündəlik işimiz onların yeşiklərini təmizləmək, dəyişmək, dezinfeksiya etməkdir. İndi onların yemlənmə prosesi gedir ki, balalamaları yaxşı olsun. Hazırda o işlər ilə məşğuluq.
- Arıların sağlamlığını qorumaq üçün hansı tədbirlər görürsünüz?
- Biz indi arı ailələrinin ağzını açan kimi bilməliyik ki, bu arıların problemi nələrdir: anası varmı, yoxmu və ya balalaması gedir və ya getmir. Təmizlik işlərini düzgün aparmaq lazımdır. Arılar qış aylarından çıxdığına görə, həm ailələri zəifdir, həm də ola bilsin, içərisində xəstələri var. Bizim tədbirimiz odur ki, onların hər birini vaxtı-vaxtında dərmanlayaq və zamanında təmizləyək.
- Bəzən arıların aqressivləşməsi mümkündür. Bu vəziyyətlə necə başa çıxırsınız?
- Bəli, arıların aqressivləşməsi mümkündür. Ona görə də arı geyimləri geyinirik. Xüsusi körüklər ilə tüstüdən istifadə edirik. Tüstü veririk ki, arılarda sakitlik yaransın.
- Arıçılıqda hansı növ arılardan istifadə edirsiniz və niyə?
- Cənub bölgəsində boz Qafqaz arısı daha yaxşı inkişaf etdiyinə görə, onlara üstünlük veririk.
- Arıçılıq sizin üçün nə dərəcədə gəlirli bir sahə oldu?
- Kiçik yaşlarımdan arıçılıq ilə məşğul olmuşam. Həmçinin ailə üzvlərimizin də hər biri bu yolu seçdi. Dolanışığımız buradan çıxır. Məhsullarımızı satıb, övladlarımızı yerbəyer etdik. Evlər tikdik. Təsərrüfat qurmuşuq.
İndi son illər arılarda xəstəliklər artdığına görə gəliri bir qədər çətinlik ilə əldə edirik. Vaxtı ilə arı ailələrinin məhsulu ilə biz çox irəli getmişik. Onunla dolanmışıq.
- Qönçə xanım, əsil balı necə tanımaq olar?
- Arıçı olaraq sərgi-satış yarmarkasında 23 il iştirak etmişəm. Və deyim ki, indiki dövrdə əsil balı tanımaq həqiqi mənada çox çətindir. Əsas odur ki, balı inandığınız insanlardan alasınız. Elm inkişaf etdikcə elə ballar hazırlanır ki, təbii baldan onu seçmək mümkün deyil..
- Bal hansı xəstəliklərlə mübarizə üçün xeyirdir?
- Balın insan orqanizminə həddən artıq faydası çoxdur. Təbii bal heç nəyə ziyan deyil. Saxarozası çox olanlar şəkər xəstəliyinə ziyan edir, şəkəri artıra bilər. Amma təbii bal şəkəri artırmır.
Nəzrin Vahid