Masallıda tapılan kitab və əl yazmaların bir neçə nüsxələri oxunub və məlum olub ki, onları o dövrün tanınmış alimi yazıb və XVIII əsrə aiddir.
Cenublu.az xəbər verir ki, Masallı rayonunun Məmmədoba-Tuado yolunun sol tərəfindən axan Çaykəş çayından tapılan dini kitablar və əlyazmaların Şeyx Cəlal Lənkəraniyə məxsus olduğu da müəyyən edilib. Şeyx Cəlal Lənkərani cənub bölgəsinin görkəmli alimlərindən və dəyərli ruhanilərindən biri olub.
O, 1885-ci ildə Masallı rayonunun Kolatan kəndində doğulub. Şeyx Cəlal 1900-1920-ci illərdə Tehranda və Nəcəfdə üsul, fiqh və fəlsəfə elmləri üzrə ali təhsil alıb. O, riyaziyyat, astronomiya və həndəsə sahəsində də dərin biliklərə sahib olub.
Şeyx Cəlal 1920-ci illərin ortalarında Kolatana qayıdıb. Quran qiraəti, ehkam və islam maarifi sahəsində dərslər təşkil edib.
Təzyiq və təqiblərə məruz qalan Şeyx Cəlal Lənkərani 1928-cı ildə Biləsuvar rayonuna köçüb. İki ay sonra məxfi şəkildə dinin fəaliyyət göstərdiyinə görə həbs olunub və on il həbs cəzası alıb. Şeyx Cəlal 1938-ci ildə həbsdən azad olub. Lakin bir neçə aydan sonra yenidən həbs olunub və Qazaxıstana sürgün edilib. 1948-ci ildə Azərbaycana geri döndükdən sonra 1957-ci ilə kimi Bakının Buzovna qəsəbəsində yaşayıb və gizli şəkildə dini dərslər təşkil edib. 1957-ci ildə doğulduğu Kolatan kəndinə qayıdıb və ömrünün sonuna kimi burada yaşayıb. 1961-ci ilin mart ayında doğulduğu kənddə vəfat edib və kənd qəbiristanlığında dəfn olunub.
Qeyd edək ki, tapılan 100-ə yaxın kitab və əlyazmanı ailə münaqişəsi zəminində yandırmaq istəyiblər. Kitab və əlyazmaların yanmadığını görüb çaya atıblar.
Artıq kitabların bir qismi Masallı rayon Tarix və diyarşünaslıq muzeyinə təhvil verilib.
