Bu gün,16 oktyabr tarixində Azərbaycanın ilk hərbi naziri, artilleriya generalı Səməd bəy Mehmandarovun anadan olmasının 170 illiyidir.
Səməd bəy Sadıx bəy oğlu Mehmandarov 1855-ci il oktyabrın 16-da Lənkəran şəhərində anadan olub. Orta təhsilini Bakıda gimnaziyada alıb. 16 yaşında ikən Rusiyanın II Konstantinovka Artilleriya Məktəbinə daxil olub və 1875-ci ilin dekabrında podporuçik (leytenant) rütbəsi alıb. Həmin dövrdə üçüncü dərəcəli "Müqəddəs Stanislav" ordeni ilə təltif edilib.
Səməd bəy Mehmandarov 1890-cı ildə kapitan, 1898-ci ildə podpolkovnik, 1901-ci ildə polkovnik, 1904-cü ildə isə general-mayor rütbəsinə yüksəlib. Rus-Yapon müharibəsində göstərdiyi igidliyə görə o, 1908-ci ildə tam artilleriya generalı rütbəsi alıb ki, bu da rus ordusunda ən yüksək generallıq rütbələrindən biri sayılırdı.
I Dünya müharibəsi zamanı o, Varşava yaxınlığında yerləşən 21-ci piyada diviziyasına komandanlıq edib. Diviziyanın tərkibində dörd alay vardı. Lodz istiqamətində alman generalı Makenzonun ordusu üzərində qazandığı qələbə ilə adını hərb tariximizə yazdırıb.
1915-ci ildə korpus komandiri təyin olunub. 1917-ci ilin əvvəlində o, Rusiyanın bütün hərbi ordenləri ilə, həmçinin İngiltərə, Fransa və Rumıniyanın bir sıra ordenləri ilə də təltif edilmişdi.
Səməd bəy Mehmandarov Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətində 1918-ci il dekabrın 25-dən etibarən hərbi nazir vəzifəsini icra edib. Onun rəhbərliyi ilə qısa müddət ərzində 30 minlik nizami ordu yaradılıb.
Ömrünün son illərində islam tarixi və fəlsəfəsi ilə məşğul olan general 12 fevral 1931-ci ildə Bakıda vəfat edib.
